Βιολογικές εκτροφές -πρόληψη ασθενειών -ευζωία- εκπαίδευση παραγωγών

ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΖΩΙΑ ΖΩΩΝ ΣΤΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΚΤΡΟΦΕΣ
Μια άλλη οπτική και ορθή εκπαίδευση παραγωγών και υπευθύνων των Μονάδων

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΛΟΥΚΑΚΗ, ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο άνθρωπος διαδραμάτιζε πάντοτε ένα πολυσύνθετο ρόλο μέσα στη Φύση, από δημιουργικό έως καταστροφικό.
Η γεωργία με την ευρύτερη έννοια της καλλιέργεια –εκτροφή-αλιεία- υλοτομία) αποτέλεσε και αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές ανθρώπινες δραστηριότητες . Η γεωργία ασκείται σχεδόν παντού και ο τρόπος άσκησης της επηρεάζει άμεσα το φυσικό περιβάλλον.
Δυστυχώς μετά τον Β΄ Παγκόσμιο η άμεση αύξηση της παραγωγής για την κάλυψη αναγκών του πληθυσμού σε τρόφιμα δημιούργησε την ανάγκη ανάπτυξης συστημάτων εκτροφής ζωικών τροφίμων τόσο εντατικών που μετέτρεψαν τα ζώα σε ΄΄μηχανές’’ παραγωγής ζωοκομικών προϊόντων .Ολόκληρος ο σχεδιασμός στον τομέα της γεωργίας εστίαζε το ενδιαφέρον του στην παραγωγικότητα και μόνο. Δεν υπήρξε κανένα ενδιαφέρον για την μελέτη των αλληλοεπιδράσεων της ανθρώπινης δραστηριότητας και βιοτικού αλλά και αβιοτικού κόσμου του οικοσυστήματος . Κάθε περιβαλλοντική ευαισθησία σκιαζόταν από την αγωνιά να λυθεί το πρόβλημα του υποσιτισμού. Όμως σε παγκόσμιο επίπεδο το μοντέλο της βιομηχανικής γεωργίας όχι μόνο απέτυχε να λύσει το ζήτημα της διατροφής αλλά έφθειρε τα βιοσυστηματα βλάπτοντας τους πόρους που προμηθεύουν τροφή.
Το μεγάλο σφάλμα του βιομηχανικού ανθρώπου ήταν ότι πίστεψε ότι οι νέες γνώσεις που απόκτησε αύξησαν τις αποδόσεις στην γεωργία .Αυτό ήταν λάθος . Στην ουσία ξοδεύει αποθέματα ενέργειας Ενδεικτικά αναφερεται ότι δεν τρωει πατάτες από φωτοσύνθεση αλλά πατατες που έγιναν από ενεργειακά αποθέματα του πλανήτη , πατάτες πετρελαίου. Δηλαδή με απλά οικονομικά δεδομένα δεν καταναλώνει μόνο τους τόκους αλλά και το κεφαλαίο της παρουσία του
Οι κίνδυνοι πλέον έγιναν ορατοί ) σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών , σκάνδαλο διοξινών, ορμονικά σκάνδαλα . γενετική τροποποίηση κλπ), οι εξελίξεις δυστυχώς έχουν πλέον μορφή χιονοστιβάδας. Οι πιέσεις των οργανώσεων των καταναλωτών όχι μόνο αυτών στις πλούσιες και εξελιγμένες γεωργοκτηνοτροφικά χώρες αλλά και στις λιγότερο αναπτυγμένες , ήταν και είναι έντονες , συνεχείς προς τους αρμόδιους κρατικούς φορείς και τις κυβερνήσεις. Το καταναλωτικό κοινό απαιτεί πλέον προϊόντα καλής ποιότητας που διασφαλίζουν την υγεια του .Παραγωγός θέλει να παράγει προϊόντα σε αρκετή ποσοτητα σε εξαιρετική ποιότητα μέσα σε ένα περιβάλλον που σέβεται τη φύση.
Η αναγνώριση , τόσο σε κοινωνικό , όσο και σε πολιτικό επίπεδο των προβλημάτων στο περιβάλλον και την ανάγκη της διασφάλισης της δημόσιας υγείας έχουν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό κλίμα για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας και με τον ’’όρο’’ αυτό εννοείται η φυσική και η ζωική παραγωγή .Στα πλαίσια της AGENTA 2000 , η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε σαν στόχο την παραγωγή τροφίμων υγιεινότερων, καλύτερης ποιότητας , τα οποία θα παράγονται με διαδικασίες φιλικές στο περιβάλλον ) Κανονισμός ΕΚ ΑΡ. 1257-99 ΤΟΥ Ε. Συμβουλίου.

Το νέο Ευρωπαϊκό Μοντέλο Διατροφής βασίζεται στην πολυμορφία στην ποιότητα την ασφάλεια των τροφίμων.

Η βιολογική γεωργία ανταποκρίνεται στο νέο Ευρωπαϊκό μοντέλο διατροφής , Προσεγγίζει ριζοσπαστικά το πρόβλημα βασίζεται σ ε μεθόδους κλειστού κύκλου παραγωγής και είναι ικανή να λύσει το πρόβλημα της διατροφής. Μετασχηματίζει το χαρακτήρα παραγωγής της τροφής , ο οποίος βασίζεται πλέον στις τοπικές κοινωνίες. Επιτυγχάνεται οικολογική ισορροπία μεταξύ ανθρώπου-τροφής και γη.
Η βιολογική κτηνοτροφία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ευρύτερης βιολογικής γεωργίας , αναπτύχθηκε αργότερα , ουσιαστικά από το 1980 και μετά κύρια στην Αγγλία, Δανία, Γερμανία Αυστρία.
Αν και δεν έχουμε σχετικά στοιχεία σε ότι αφορά το είδος των εκμεταλλεύσεων εμφανίζονται να υπερτερούν οι εκμεταλλεύσεις φυτικής παραγωγής στις Νότιες χώρες ) Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα, Γαλλία Στο Βορρά όμως ) Αυστρία, Δανία, Σουηδία, Δανία οι μικτές ΄΄η αμιγώς κτηνοτροφικές βιολογικές εκμεταλλεύσεις είναι περισσότερες Η διάκριση ανάμεσα σε α αυτές τις δυο κατηγόριες δεν είναι εύκολη διότι στην βιολογική κτηνοτροφία παρά πολλές μονάδες επιδιώκουν να παράγουν τις αναγκαίες ζωοτροφές εντός των ορίων της ίδιας εκμετάλλευσης .

Ευρωπαϊκός κανονισμός για την βιολογική κτηνοτροφία

Το Κοινοτικό νομοθέτημα για την Βιολογική κτηνοτροφία δημοσιεύτηκε 7 χρόνια αργότερα από εκείνο της φυτικής παραγωγής ως κανονισμός 1804/99 και ήταν ένα προϊόν άμεσης πίεσης μετά την food crisis και την εμφάνιση στον ορίζοντα του τεράστιου ζητήματος των Γενετικά τροποποιημένων τροφών για το οποίο υπάρχουν πολλές και αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις .
Η κοινοτική οδηγία διαμορφώθηκε με βασικούς στόχους να διασφαλίσει την δημόσια υγειά και να προστατεύσει τον καταναλωτή . ΄
Έγιναν διάφοροι συμβιβασμοί , για το συμφέρον των επί μέρους κρατών – μελών. Ηθελημένα υπήρξαν στην οδηγία αυτή πολλές παρεκκλίσεις) derogation), και περίοδοι προσαρμογής με σκοπό να ενθαρρυνθούν οι παραγωγοί στο εγχείρημα τους και να ενταχθούν στο βιολογικό σύστημα παραγωγής.
Τα κράτη μέλη του Βορρά με τις μεγάλες εντατικές εκτροφές πέτυχαν πολλά για να μπορέσουν να προσαρμόσουν όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα μέρος της Κτηνοτροφία τους στις νέες διατάξεις .
Παρατηρούμε το φαινόμενο ότι από τη μια μεριά , με τις βασικές διατάξεις του Νομοθετήματος δίνεται η εντύπωση μιας αυστηρής απαγόρευσης πολλών δραστηριοτήτων που αποτελούν πολλές φορές στοιχείο δύσκολα μη αποδεκτό από την Συμβατική κτηνοτροφία , όμως από την άλλη μεριά με την εισαγωγή της πληθώρας των παρεκκλίσεων ( derogations) δίνεται η εντύπωση ότι μιλούμε για μια ‘’εντατική ‘’ βιολογική κτηνοτροφία Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός κινείται πολύ πέραν αυτού που οι ανυποψίαστοι με μια δόση ρομαντισμού θεωρούν ΄ότι εφαρμόζουμε μια παραδοσιακή ή κατά φύσιν κτηνοτροφία .
Σε αυτό τον Κανονισμό υπάρχουν και διατάξεις που δίνουν ορισμένα πλεονεκτήματα στη χώρα μας .Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε : την υπ όρους δυνατότητα χρήσης βιολογικών λιβαδιών από συμβατικά ζώα , την υπό όρους δυνατότητα συμβόσκησης σε κοινόχρηστα βοσκοτόπια , την όχι απαραίτητη ύπαρξη σταβλικών εγκαταστάσεων, όπου οι κλιματολογικές συνθήκες το επιτρέπουν και τέλος την δυνατότητα χρήσεως ζωοτροφών υπό μετατροπή ( 30-60% του σιτηρεσίου) και συμβατικών ζωοτροφών (10-20%) στα πρώτα χρόνια εφαρμογής του Κανονισμού
Θα πρέπει να επισημανθεί και να τονισθεί ότι οι παραγωγοί που θα ασχοληθούν με την βιολογική κτηνοτροφία πρέπει να ''εμπνευστούν'' κατά αρχήν από το πνεύμα αυτού του τρόπου παραγωγής και να σκέφτονται όχι μόνο ως παραγωγοί αλλά και ως καταναλωτές, να διαθέτουν οικολογική συνείδηση και χωρίς φυσικά να αγνοηθεί η οικονομική ενίσχυση ( ευρωπαϊκή επιδότηση ) να μη ν είναι μόνο αυτό το κίνητρο, εξάλλου θα έχει προσωρινό χαρακτήρα μόνο 5 χρόνια και σκοπό τους είναι η ενίσχυση των εκμεταλλεύσεων τα πρώτα χρόνια λειτουργίας μιας εκτροφής για να δοθεί η δυνατότητα να αποκτηθεί η γνώση και η εμπειρία.

ΕΛΛΗΝΑΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΣ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Ο Έλληνας Κτηνοτρόφος οφείλει να γνωρίζει και εμείς πρέπει να του το διδάξουμε αυτό ότι:

Στον Ευρωπαϊκό κανονισμό θεσπίζονται οι κανόνες , τα μέτρα έλεγχου που ακολουθούνται για την βιολογική εκτροφή των ζωών , τα μη μεταποιημένα βιολογικά κτηνοτροφικά προϊόντα και τα βιολογικά προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη διατροφή. Δίνονται αναλυτικά ορισμοί για τους όρους βιολογικά προϊόντα, βιολογικές εκτροφές , κτηνιατρικά ομοιοπαθητικά φάρμακα, ζωοτροφές γενετικά τροποποιημενοι οργανισμοί κλπ.
Επίσης στις Γενικές διατάξεις του κανονισμού αναφέρεται ότι η βιολογική κτηνοτροφία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της οργάνωσης της παραγωγής στην βιολογική γεωργία , συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη της μέσα από την βελτίωση και τον εμπλουτισμό των εδαφών. Αποτρέπεται η ρύπανση του περιβάλλοντος , διότι εξασφαλίζεται στενή σχέση μεταξύ της κτηνοτροφικής παραγωγής και του εδάφους, μια και συνίσταται η διατροφή των ζωών με προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας , τα οποία θα παράγονται από την ίδια την εκμετάλλευση. Προκείμενου να αποφεύγεται η ρύπανση οι εκμεταλλεύσεις που εφαρμόζουν βιολογικούς τρόπους παραγωγής οφείλουν να έχουν επαρκείς αποθηκευτικούς χώρους ,να αποκλείονται οι υπερβολικές πυκνότητες των ζωών καθώς επίσης να υπάρχει πρόβλεψη διασποράς των ζωικών στερεών και υγρών απόβλητων . Ας μη λησμονούμε ότι τα απόβλητα των ζωών στις εντατικές εκτροφές παράγονται με μαζικό τρόπο και καταλήγουν σε υδάτινους ή περιορισμένης επιφάνειας εδαφικούς αποδεκτές , δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα ρύπανσης
Ο Κανονισμός αναφέρει μεταξύ των άλλων ότι η παραγωγή βιολογικών κτηνοτροφικών προϊόντων επιτρέπει την επέκταση της σειράς των προϊόντων αυτών και παράλληλα συμβάλει στο να αναπτυχθούν στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις , οι οποίες ασκούν βιολογικό τρόπο παραγωγής, συμπληρωματικές δραστηριότητες που αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό μέρος του εισοδήματος των παραγωγών ( παραδείγματα)

Ο Έλληνας Κτηνοτρόφος οφείλει επίσης να αντιλαμβάνεται τους περιορισμούς που του θέτει ο Κανονισμός , να εξαντλεί και να αξιοποιεί επίσης τις δυνατότητες που του παρέχει . Η Κτηνοτροφία δεν ασκείται για την τιμή των όπλων . Μια Βιολογική εκτροφή αποτελεί επιχείρηση που απαιτεί από τον εκτροφέα υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού και επιχειρηματικότητας, αλλά πρωτίστως αγάπη και ενδιαφέρον για τη δουλειά που επέλεξε να κάνει . Ερασιτεχνισμοί , ευκαιριακή απασχόληση, άγνοια του τι σημαίνει ζώο, όλα αυτά είναι ορκισμένοι εχθροί της Βιολογικής Κτηνοτροφίας και αιτίες οικονομικής καταστροφής και απογοήτευσης

Οι ιδιαιτερότητες της Βιολογικής Κτηνοτροφίας επιβάλλουν γνώσεις της συμπεριφοράς ( ηθολογίας ),της φυσιολογικής λειτουργίας και στοιχειώδεις γνώσεις ανατομίας του είδους των ζώων της εκτροφής που αποφάσισε ο Κτηνοτρόφος να ασχοληθεί και να την εντάξει στο σύστημα της Βιολογικής Κτηνοτροφίας .Με απλά λόγια ο Παραγωγός ή το άτομο , το οποίο φροντίζει τα ζώα οφείλει να τα γνωρίζει καλά.
Η καλή και προσεκτική παρατήρηση σε καθημερινή βάση όλων των ζώων της Μονάδας είναι απαραίτητη .
Ο κτηνίατρος υπεύθυνος για την υγεία των ζώων της Βιολογικής Μονάδας οφείλει να είναι σε ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με το παραγωγό για συμβουλές και φυσικά πρέπει να βοηθά και να κατευθύνει το Παραγωγό στο να παρατηρεί σωστά τα ζώα του . Ο Παραγωγός πρέπει να μπορεί να δίνει πληροφορίες όχι μόνο για τα συμπτώματα τα οποία είναι άμεσα συνδεδεμένα με ασθένειες ( Πχ πυρετός ή διάρροια ) αλλά και για συμπτώματα που αφορούν την αλλαγή στη συμπεριφορά , την όρεξη , τον τρόπο λήψης νερού και τροφής τις φοβίες , στις γενικότερες συνθήκες που επικρατούν την κάθε χρονική στιγμή στην Μονάδα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΣΤΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΚΤΡΟΦΕΣ

Στην βιολογική κτηνοτροφία το ζώο αντιμετωπίζεται ως φυσικό ον και όχι ως μηχανή παραγωγής. Οι διάφορες τεχνικές ή πρακτικές διαχείρισης που έχουν σκοπό την εντατικοποίηση της παραγωγής δεν συμβιβάζονται με τις βιολογικές πρακτικές
Η αναπαραγωγή θα βασίζεται στο φυσικό οργασμό και την φυσική οχεία. Επιτρέπεται μόνο η τεχνητή σπερματέγχυση. Ο ευνουχισμός επιτρέπεται σε ειδικές περιπτώσεις. Ελαστικοί σφιγκτήρες , αποκοπή ουράς , κοπή ράμφους, αποκοπή κεράτων κοπή οδόντων δεν εφαρμόζονται παρά μόνο για λόγους προστασίας των ζωών και μετά από ειδική άδεια.
Το δέσιμο των ζωών δεν επιτρέπεται σε νεοϊδρυθείσες μονάδες παρά μόνο για λόγους ασφάλειας των ζωών και για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Υπάρχει παρέκκλιση που θα ισχύει μέχρι τις 31-10-2010 να δένονται βοοειδή και αυτό ήταν προϊόν συμβιβασμού μεταξύ των βόρειων χωρών και νότιων χωρών της Ευρώπης . Οι δεύτερες αντέδρασαν και τάχθηκαν από την αρχή κατά οποιασδήποτε μορφής περιορισμού και των βοοειδών.
Η ομαδοποίηση των ζωών πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το στάδιο ανάπτυξης, το φυσιολογικό στάδιο και τις ανάγκες συμπεριφοράς.
Θεσπίζονται κατώτερες ηλικίες σφαγής για όλα τα πουλερικά , 81 ημέρες για τα κοτόπουλα, 140 ημέρες για γαλοπούλες και χήνες 92 ημέρες για πάπιες κλπ.
Μείωση των στρεσσικών παραγόντων κατά την μεταφορά, απαγορεύεται η χρήση βίας , φυσικής ή τεχνητής, η χρήση αλλοπαθητικών ηρεμιστικών φαρμάκων. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ομοιοπαθητικά φάρμακα κατά του στρες Aconitum Ignatia , Phosporus, Pulsatila , Nux Vomica και φυτοθεραπευτικά, όπως , ανθοιάματα BACH, εκχυλίσματα φυτών, αιθέρια έλαια κλπ
Είναι υποχρεωτική η σήμανση όλων των βιολογικής παραγωγής ζωών , όπως και των προϊόντων τους σε όλα τα σταδία της παραγωγής, παρασκευής , μεταφοράς και εμπορίας τους

Στις βασικές αρχές του Κεφαλαίου 4 περιλαμβάνονται μεταξύ των άλλων¨:
• Η διατήρηση και προώθηση της βιοποικιλοτητας με την αξιοποίηση εγχωρίων φυλών και τύπων ζωών
• Τα ζώα που εκτρέφονται με βιολογικό τρόπο , πρέπει αποκλειστικά να βρίσκονται σε ξεχωριστές εγκατάστασης όταν στην εκμετάλλευση υπάρχουν και ''συμβατικά ''ζώα, έτσι περιορίζεται η μετάδοση ασθενειών
• Διατροφή αποκλειστικά με βιολογικές ζωοτροφές αν και στα πρώτα σταδία επιτρέπονται κάποιες παρεκκλίσεις
• Εφαρμογή ομοιοπαθητικών και φυτοθεραπευτικων αγωγών πρόληψης και θεραπείας στα΄ζωα και περιορισμός στο ελάχιστο αλλοπαθητικών φαρμάκων
• Απαγόρευση χρήσης γενετικα τροποιοημενων οργανισμών και των προιόντων που προέρχονται από αυτούς.
Η τήρηση αυτών των γενικών διατάξεων είναι υποχρεωτική τόσο κατά την περίοδο μετατροπής της εκτροφής όσο και κατά την βιολογική περίοδο.
Θα αναλυθούν σύντομα στην συνεχεία η ανάλυση των βασικών παραμέτρων με έμφαση την διατροφή, της διαμονή των ζωών και τις κτηνιατρική περίθαλψη που αποτελούν και τα πιο ευαίσθητα σημεία του προγράμματος.

ΙΔΡΥΣΗ Ή ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ
(ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΖΩΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

Σε περίπτωση ίδρυσης μιας βιολογικής εκτροφής απαιτούνται οι στάβλισες εγκαταστάσεις και οι λοιποί χώροι να είναι σύμφωνοι με τις διατάξεις , απαραίτητος όρος η έκταση για την άσκηση των ζωών (προαύλια -βοσκότοποι) να είναι επαρκείς, να υπάρχουν χώροι καλλιέργειας βιολογικών ζωοτροφών . ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η αυτάρκεια της εκτροφής και τέλος το ζωικό κεφάλια που χρησιμοποιείται να προερχεται από βιολογικές εκτροφές.
Σε περίπτωση μετατροπής μιας συμβατικής μονάδας σε βιολογική πρέπει να μετατραπούν 1) Οι εκτάσεις που θα χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες της μονάδας 2) Οι εγκαταστάσεις 3) Τα ζώα που ήδη εκτρέφονται
.
ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΖΩΩΝ

Ένας σημαντικότατος παράγοντας στη βιολογική κτηνοτροφία. Η ορθή επιλογή των ζωών εξασφαλίζει την καλή λειτουργία της μονάδας και περιορίζει τα προβλήματα προσαρμογής και υγείας .
Πρέπει να εξετάζονται
1) η καταλληλότητα σε σχέση με την κατεύθυνση παραγωγής
2) η ικανότητα προσαρμογής στις συνθήκες του περιβάλλοντος κάθε περιοχής
3) η ζωτικότητα
4) η αντοχή στις ασθένειες και τα παράσιτα
5) Η επιλογή με μόνο κριτήριο τις αποδόσεις πρέπει να αποφεύγεται
6) Ν προτιμώνται εγχώριες φυλές και τύποι 'η και προϊόντα διασταυρώσεων που έχουν καλά προσαρμοστεί στις συνθήκες τις περιοχής
7) Οφείλουμε ευπαθείς φυλές που εμφανίζουν ευαισθησία σε διάφορες ασθένειες
Επίσης για να διασφαλισθεί η φυσική ανανέωση των εκτροφών μπορούν να εισαχθούν συμβατικά θηλυκά σε ποσοστό 10% επί του συνόλου των ενηλίκων βοοειδών , 20% για τα αιγοπρόβατα και του ς χοίρους .Για την διατήρηση του υβριδισμού και την αποφυγή αιμομιξιών επιτρέπεται να εισάγονται αρσενικά ζώα από συμβατικές εκτροφές χωρίς περιορισμό

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Τα ζώα στην βιολογική κτηνοτροφία πρέπει να εκτρέφονται ακολουθώντας τις παρακάτω κατευθύνσεις:
1) Εξασφάλιση ποιοτικής παραγωγής χωρίς μεγιστοποίηση αυτής και κάλυψη των διατροφικών αναγκών ανάλογα μετά φυσιολογικά στα δια της ζωή τους( κυοφορία , θηλασμός, ανάπτυξη, πάχυνση, ωοπαραγωγη κλπ)
2) Ζωοτροφές βιολογικής παραγωγής και κατά προτίμηση με τροφές παραγόμενες στην οίδε την εκτροφή .
3) Το σιτηρέσιο σε ποσοστό μέχρι 30% επιτρέπεται να περιέχει ζωοτροφές μεταβατικού σταδίου και αν προέρχονται από την ίδια την εκτροφή το ποσοστο μπορεί να αυξάνεται μέχρι 60%.
4) Η διατροφή των νεαρών θηλαστικών πρέπει να βασίζεται σε φυσικό και κατά προτίμηση στο μητρικό γάλα. Υποχρεωτικά διατροφή με φυσικό γάλα 3 μήνες για βοοειδή και υποείδη , 45 ημέρες για αιγοπρόβατα , 40 ημέρες για χοίρους
5) Τα κράτη - μέλη κατά περίπτωση ορίζουν περιοχές όπου επιτρέπεται η μετακινηση ποιμνίων
6) Για τα φυτοφάγα ζώα τα συστήματα διατροφής πρέπει να βασίζονται στην μέγιστη δυνατή χρησιμοποίηση βοσκής ανάλογα με τους βοσκότοπους. Στις διάφορες περιόδους του ετους. Τουλάχιστον 60% του ημερήσιου σιτηρεσίου πρέπει να αποτελείται από χονδροαλεσμενη , νωπή, αποξηραμένη ενσιρωμενη ζωοτροφή
7) Υπάρχει μεταβατικό στάδιο που λήγει στις 25-08-2005 που επιτρέπει την χρησιμοποίηση περιορισμένης αναλογίας συμβατικών ζωοτροφών που ανέρχεται στο 10% των φυτοφάγων και 20% για τα άλλα είδη .
8) Για τα πουλερικά το σιτηρέσιο στο στάδιο της πάχυνσης πρέπει να περιέχει 65% σιτηρά ενώ στο ημερήσιο σιτηρέσιο των χοίρων και των πουλερικών να προστίθεται χονδροαλεσμενη , νωπή αποξηραμένη ή ενσιρωμενη ζωοτροφή
9) Επιτρέπονται βιταμίνες ιχνοστοιχεία , ένζυμα μικροοργανισμοί , συνδετικές ύλες και συντηρητικά .
10) Αντιβιοτικά, κοκκιοδιοστατικα, φαρμακευτικές ουσίες με αυξητικούς παράγοντες απαγορεύονται
11) Ζωοτροφές , πρώτες ύλες ζωοτροφών συνθετικές ζωοτροφές , προσθετά υποβοηθητικά μέσα κλπ δεν πρέπει να έχουν παραχθεί με χρήση γενετικά τροποιημενων οργανισμών.
Όλα αναφέρονται αναλυτικά στον κανονισμό και φυσικά δεν είναι δυνατόν να αναφερθούν στην παρούσα παρουσίαση.
Προβλήματα διατροφής θα υπάρξουν στην βιολογική κτηνοτροφία κύρια για τα μονογαστρικά ζώα , όμως διαφαίνονται λύσεις και επιστημονικές έρευνες θα δώσουν την δυνατότητα να ξεπεραστούν τα προβλήματα. Πρωτεϊνούχα σκευάσματα από καρπούς ψυχανθών χαρουπιών κλπ Άλλοι συνάδερφοι πιο Ειδικοί θα αναφερθούν εκτενέστερα στην Διατροφή στην Βιολογική Κτηνοτροφία . Ας μη λησμονούμε ότι καλή διατροφή σημαίνει καλή φυσική κατάσταση και αυτό οδηγεί το κάθε οργανισμό να αναπτύξει ένα άριστο αμυντικό σύστημα , το οποίο θα του δίνει την δυνατότητα να αντιμετωπίζει οποιαδήποτε διαταραχή της ομοιοστασίας του στο ανοιχτό φυσικό σύστημα , δηλαδή να γίνεται ευάλωτος στις ασθένειες

ΥΓΙΕΙΝΗ ΣΤΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΚΤΡΟΦΕΣ

Η υγιεινή των ζωων στην βιολογική κτηνοτροφία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για την βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Η υγιεινή πρέπει να έχει 2 στόχους ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ και ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.
Η Πρόληψη εξασφαλίζεται με:
την σωστή επιλογή φυλής ή τύπου , καλή διατροφή προσαρμοσμένη στις ανάγκες των ζώων, με τη χρήση ζωοτροφών πολύ καλής ποιότητας..
Άσκηση και κίνηση των ζώων που συντηρεί την καλή φυσική τους κατάσταση .
Χαμηλές πυκνότητες για μείωση των τραυματισμών.
Σεβασμός των συνηθειών και της συμπεριφοράς των ζώων, τα οποία συμβάλλουν στην αύξηση των αποδόσεων τους και μειώνουν τους στρεσσογόνους παράγοντες.
Αν όμως παρά του ότι θα τηρηθούν τα παραπάνω τα ζώα ασθενήσουν ή τραυματιστούν πρέπει αμέσως να απομονωθούν σε ειδικό χώρο (αναρρωτήριο) και να τους προσφερθούν άμεσα οι κατάλληλες φροντίδες.
Η χρησιμοποίηση κτηνιατρικών φάρμακων στην βιολογική κτηνοτροφία πρέπει να γίνεται με τις ακόλουθες αρχές:
1) Ομοιοπαθητικών φάρμακων( φυτικές - ζωικες- ανόργανες ουσίες παρασκευασμένες με την εδική μέθοδο της δυναμοποιησης, η οποία και πρέπει να αναγράφεται στα; σκευάσματα επακριβώς .
2) Χορήγηση φυτοθεραπευτικων φαρμάκων , φυτικών εκχυλισμάτων εκτός αντιβιοτικών, αποσταγματα χωρίς επεξεργασία με απαγορευμένες ουσίες.
3) Ιχνοστοιχεία
Τα παραπάνω αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ, μέρος Γ, τμήμα 3 του κανονισμού.
Αν η χρησιμοποίηση των παραπάνω σκευασμάτων δεν έχει αποτέλεσμα στην αντιμετώπιση της ασθένειας ή της σωματικής βλάβης, επιβάλλεται άλλη θεραπεία για να μη ν υποφέρει το ΄ζώο και επιτρέπεται ως δεύτερη επιλογή η ΄χρήση αλλοπαθητικών συνθετικών χημικών φάρμακων ή αντιβιοτικών
4) Απαγορεύεται η προληπτική χρησιμοποίηση αλλοπαθητικών συνθετικών χημικών φάρμακων ή αντιβιοτικών
5) Απαγορεύεται η χρήση ουσιών για την προώθηση της ανάπτυξης ή της αναπαραγωγής καθώς και η χρήση ορμονών παρομοιων ουσιων για τον έλεγχο της αναπαραγωγής ή για άλλους σκοπούς . Επιτρέπεται μόνο η χορήγηση τέτοιων ουσιών σε ένα συγκεκριμένο ζώου θεραπευτική αγωγή και μόνο κάτω από ορισμένες προυποθεσεις όταν έχουν χρησιμοποιηθεί και αποτύχει εναλλακτικές θεραπευυτικες μέθοδοι
6) Όταν χρησιμοποιούνται κτηνιατρικά φάρμακα πρέπει ν α καταγράφεται ο τύπος του προϊόντος καθώς και λεπτομερή στοιχεία για την διάγνωση, την δοσολογία , τον τρόπο και τον χρόνο χορήγησης και η προθεσμία αναμονής πριν δοθούν τα προϊόντα στην κατανάλωση. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι στην διάθεση των κτηνιατρικών υπηρεσιών ή των φορέων επιθεώρησης πριν τα ΄ζώα ή τα προϊόντα τους δοθούν στην κατανάλωση ως βιολογικά κτηνοτροφικά προϊόντα.
7) Η περίοδος αναμονής μεταξύ της τελευταίας χορήγησης αλλοπαθητικων κτηνιατρικών φάρμακων πρέπει να είναι διπλάσια από εκείνη που ορίζεται από τον κανονισμό για κάθε είδους ζώου βιολογικής εκτροφής
8) Τα ζώα των οποίων τα προϊόντα πωλούνται ως βιολογικά , υποβάλλονται σε 2-3 και μόνο θεραπευτικές αγωγές εντός ενός έτους με αλλοπαθητικά φάρμακα , δεν υπάρχει περιορισμός για εναλλακτικές θεραπείες ή σε 1 αγωγή αν ο κύκλος αναπαραγωγής τους είναι μικρότερος . Εξαιρούνται οι εμβολισμοί , αντιπαρασιτικές αγωγές και προγράμματα εκρίζωσης ασθενειών.

Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν στο εμπόριο βιολογικά προϊόντα οφείλουν να διατηρούν μητρώο ζωών όπου και καταγράφονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες και αναλυτικά κάθε θεραπευτική αγωγή

ΣΤΑΥΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

Στις βιολογικές εκτροφές οι σταυλικες εγκαταστάσεις σύμφωνα με τον Κανονισμο 1804/99 δεν είναι απαραίτητες σε περιοχές όπου οι συνθήκες για την συνεχή διαβίωση των ζωών στο ύπαιθρο είναι κατάλληλες.
Οι βασικές αρχές ενσταβλισμου που ισχυουν για ολες τις εκτροφες ισχυουν και για τις βιολογικες όπου ο καλός αερισμός, η προστασία από τις κλιματικές μεταβολές , ο φυσικός φωτισμός ο ευχερής καθαρισμός αποτελουν απαραίτητες προϋποθέσεις. Η πυκνότητα των ζωών προβλέπεται από ειδικές διατάξεις και αυτές αναφέρονται αναλυτικα΄στους πινακες (9,10).
Υποχρεωτικές είναι οι τακτικές απολυμάνσεις στις βιολογικές εκτροφές όπου επιτρέπονται Σαπούνι καλίου και νατρίου, Νερό και ατμός, Γάλα άσβεστου, Καυστική άσβεστος, Υποχλωριωδες νάτριο, Καυστική ποτάσα.
Υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις σύμφωνα με τον κανονισμό για τον σχεδιασμό βουστάσιων και χοιροστασίων βιολογικών εκτροφών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το δάπεδο των χωρών διαμονής και οι διάδρομοι να κατασκευάζονται από αντιολισθητικό υλικό και να είναι συμπαγή ( όχι εσχαρωτα) κατά το ήμισυ.
Ειδική αναφορά γίνεται στον τρόπο διαβίωσης των νεαρών ζωών, των εγκύων , των θηλαζόντων, και των πουλερικών.

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ

Η μελισσοκομία είναι ο πλέον ευγενής κλάδος της ζωικής παραγωγής. Η ιδιαιτερότητα στην σχέση μελισσοκόμου -μελισσών από τα αρχαία χρόνια οδήγησε στον διαχωρισμό της μελισσοκομίας απο τους υπόλοιπους κλάδους της κτηνοτροφίας και στην ύπαρξη ειδικού κεφαλαίου στον κανονισμό 1804/99.
Υπάρχει και εδώ περίοδος μετατροπής , Έλεγχος καταγωγής μελισσων, Θέση μελισσοκομείων , Διατροφή, Πρόληψη Νόσων και θεραπευτικές αγωγές, Σωστοί χειρισμοί στην εκτροφή, Υλικά κατασκευής κύψελων.
Από τα προαναφερθέντα θα πρέπει να σημειωθεί ότι η θέση των μελισσοκομείων είναι καθοριστική για τον χαρακτηρισμό μιας εκτροφής λόγω της δυνατότητα ς της μέλισσας να μετακινείται σε μεγάλες αποστάσεις και με δεδομένη την εκτεταμένη ρύπανση που υπάρχει σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες
Επιλέγεται η θέση λαμβάνοντας υπόψη τα εξής :
1) Επάρκεια νέκταρος , γύρεως, καθαρού νερό, μελιτώματος στην περιοχή
2) Σε περιοχή 3 χιλιόμετρα γύρω από το μελισσοκομείο οι πήγες τροφής των μελισσών να είναι βιολογικές καλλιέργειες ή και αυτοφυή βλάστηση, μπορούν να υπάρχουν και συμβατικές καλλιέργειες όπου εφαρμόζονται ήπια γεωργικές πρακτικές
3) Να υπάρχει μεγάλη απόσταση από περιοχές όπου εφαρμόζονται ψεκασμοί ή βιομηχανικές εγκαταστάσεις που αυξάνουν την ρύπανση

ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΣ - ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ- ΓΕΩΠΟΝΟΣ

Η σχέση του Κτηνοτρόφου της Βιολογικής Κτηνοτροφίας και των υπευθύνων της μονάδος Κτηνίατρου και Γεωπόνου πρέπει να είναι πολύ στενή
Στόχος των επιστημόνων είναι η εκπαίδευση των παραγωγών στο να προλαμβάνουν και στη συνεχεία να παρατηρούν και να καταγράφουν καθημερινά τα προβλήματα . Ο Παραγωγός βάζει τη δική του σφραγίδα στην Μονάδα . Οφείλει να εξειδικευθεί στα ζώα που θα θελήσει να εκθρέψει . και φυσικά να μπορεί να πληροφορεί για θέματα που αφορούν την εκτροφή του ( όπως οίστροι , επιβάσεις, τοκετοί , στοιχεία γαλακτοπαραγωγής , στοιχεία σιτηρεσίου , στοιχεία κρεοπαραγωγής , καθαριότητα υγιεινή, είδος και αριθμός απολυμάνσεων, συνθήκες διαβίωσης , των ζώων, προληπτικά μέτρα , συμπεριφορά και αντιδράσεις των ζώων στο τάισμα, στο είδος της τροφής ,αντίδραση στους χειρισμούς , στις κλιματικές συνθήκες , στους ανθρώπους .Σημαντικό στοιχείο είναι οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των ζώων της εκτροφής και τυχόν περίεργες συμπεριφορές έξω από τα δεδομένα , του είδους, της φυλής και του φύλου . Οφείλουν να μπορούν να δίνουν πληροφορίες και Ειδικά στοιχεία για την συμπτωματολογία που αναπτύσσεται σε περιπτώσεις ασθένειας και να μπορούν να απαντήσουν στις ερωτήσεις, πως , που πότε , τι, με τι, γιατί , πόσο, ένα σύμπτωμα επηρεάζεται από συγκεκριμένες συνθήκες την χρονική στιγμή που εκδηλώνεται κάποια ασθένεια . Όλα αυτά είναι καθοριστικά για την επιλογή μεθόδου και τον τρόπο θεραπείας της νοσηρής κατάστασης αλλά και των μεθόδων πρόληψης που θα επιλεγούν για να μειωθεί η να εξαλειφθεί το πρόβλημα που έχει προκύψει στην Μονάδα
Η κάθε Βιολογική μονάδα οφείλει να προσφέρει στα ζώα που φιλοξενεί
• Ελεύθερη πρόσβαση στην τροφή και το νερό
• Όχι ταλαιπωρία
• Όχι πόνο, ασθένειες, τραυματισμούς
• Ελευθέρια έκφρασης της φυσιολογικής συμπεριφοράς
• Όχι φόβος και στρεσσογόνοι παράγοντες
Αυτοί οι πέντε παράγοντες είναι το κλειδί της ευζωίας και της πρόληψης των ασθενειών στα ζώα . Φυσικά αυτοί είναι και οι παράγοντες τους οποίους θα πρέπει να εμπεδώσουν οι κτηνοτρόφοι μας που θα θελήσουν να ασχοληθούν με την βιολογική κτηνοτροφία

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Γίνεται φανερό πόσο σημαντικό ρόλο καλείται να διαδραματίσει ο κτηνίατρος και ο γεωπόνος σε όλα τα επίπεδα της βιολογικής κτηνοτροφίας , όπου είναι η δημιουργία , η παρακολούθηση, και ο έλεγχος των βιολογικων εκτροφών αλλά και των παραγόμενων βιολογικών προϊόντων. Η συνεργασία των επιστημόνων είναι το ένα σκέλος για μια επιστημονικά πετυχημένη διαχείριση μιας βιολογική μονάδας . Η πλήρης γνώση των Κανονισμών, επιστημονικές γνώσεις ζωοτεχνίας, διατροφής και φυσικά εφαρμογής όλων των γνωστών συμβατικών αλλά και εναλλακτικών μεθόδων πρόληψης και θεραπείας είναι απαραίτητο να γνωρίζουν οι Υπεύθυνοι των Μονάδων, οι οποίοι θα πρέπει να παρακολουθήσουν Ειδικά Εκπαιδευτικά Σεμινάρια .Ο σωστά ενημερωμένος Κτηνοτρόφος είναι το άλλο σκέλος που οδηγεί σε βιωσιμότητα και οικονομική άνθιση την μονάδα.
. Η εποχή μας δεν αντέχει δογματισμούς και πανάκειες, αλλά απαιτεί επίγνωση , ρεαλισμό και θέληση να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ποιότητας ζωής και ουσιαστικής επιβίωσης μακροπρόθεσμα πλέον του σύγχρονου ανθρώπου. Η βιολογική κτηνοτροφία καλείται να δώσει λύσεις χωρίς απαραίτητα και να λύνει ξαφνικά όλα τα προβλήματα που ανακύπτουν, αλλά οφείλουμε να την ενισχύσουμε με ανθρώπινο δυναμικό επιστημονικά εκπαιδευμένο με ταυτόχρονη ενίσχυση της ερευνάς για βελτίωση όλων των παραμέτρων που καθορίζουν την ανάπτυξη της .