PULSATILLA

Συγγραφέας: Κατερίνα Λουκάκη , κτηνίατρος , cert.IAVH,Cert.MIHRA

 
Δημοσιεύθηκε στο Περιοδικό Εναλλακτική Κτηνιατρική Κατά φύσιν
 
ΜΙΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΗ…, ΤΡΥΦΕΡΗ, ΑΠΑΛΗ ΑΝΕΜΩΝΗ… ΠΟΥ ΛΙΚΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΕΜΟΥΣ ΑΛΛΑ ΜΕΝΕΙ ΠΑΝΤΑ ΕΚΕΙ … ΟΡΘΙΑ.
 
Ένα ιδιοσυγκρασιακό ομοιοπαθητικό φάρμακο, του οποίου η πρώτη ύλη παρασκευής προέρχεται από το φυτικό βασιλείου είναι η Pulsatilla nigricans. Δεν είναι άλλη από τη γνωστή σε όλους μας ανεμώνη ή λουλούδι του Πάσχα ή λουλούδι του ανέμου. Το φάρμακο
παρασκευάζεται από ολόκληρο το φρέσκο φυτό την εποχή της ανθοφορίας, την Άνοιξη και το Φθινόπωρο. Το υγρό που βγαίνει από τη λειοτρίβηση περιέχει ένα είδος τανίνης, η οποία επίσης ανιχνεύεται και στο αποξηραμένο φυτό.
 Παρατηρώντας το αγριολούλουδο ανεμώνη βλέπουμε ότι είναι εύθραυστο, απαλό, λικνίζεται στον άνεμο, λυγίζει αλλά δεν ξεριζώνεται, γυρνά προς τον ήλιο. Φυτρώνει σε κοιλότητες και σε σχισμάδες βράχων και δεν χρειάζεται παρά ελάχιστο νερό για να επιβιώσει .
Η ανεμώνη χρησίμευε ως φάρμακο από τους αρχαίους χρόνους κυρίως για τις παθήσεις των οφθαλμών και για τους πονοκεφάλους. Οι αρχαίοι Έλληνες το ονόμαζαν και λουλούδι της Αφροδίτης. Ο μύθος έλεγε ότι τα δάκρυα της Αφροδίτης έπεσαν στη γη και ξεπήδησαν οι ανεμώνες. Επίσης χρησιμοποιήθηκε ως φυσική βαφή για τα αυγά του Πάσχα.
Μια ευαίσθητη, εύθραυστη ιδιοσυγκρασία που μοιάζει σαν το λουλούδι που λικνίζεται στον άνεμο, αναφέρει χαρακτηριστικά ο λατινοαμερικανός ομοιοπαθητικός Καντεγκάμπε. Η γνωστή αμερικανίδα ομοιοπαθητικός Κόλτερ γράφει στα περίφημα ομοιοπαθητικά πορτραίτα της τις παρακάτω λέξεις που περιγράφουν εντυπωσιακά το φάρμακο αυτό, όπως εμφανίζεται σε ψυχοδιανοητικό επίπεδο σε ανθρώπους και φυσικά κατά αναλογία την περιγραφή αυτή μπορούμε να την προσαρμόσουμε και στην εικόνα των ζώων που καλούμαστε να εξετάσουμε ομοιοπαθητικά . Γλυκύτητα, εγωισμός, εξάρτηση, κοινωνικότητα, προσαρμοστικότητα, υπερευαισθησία . Άλλοι ομοιοπαθητικοί συγγραφείς την προσομοιάζουν με την ανεμοδούρα που ακολουθεί το φύσημα του ανέμου γυρίζοντας προς κάθε κατεύθυνση με χαρακτηριστική αστάθεια αλλά και εντυπωσιακή προσαρμοστικότητα.
Συνηθέστερα στην κτηνιατρική ομοιοπαθητική χορηγείται σε εκπροσώπους του θηλυκού γένους, αυτό φυσικά δεν αποκλείει τη χορήγηση της και σε αυτούς του αρσενικού γένους.
Μιασματικά, τα συκωτικά στοιχεία κυριαρχούν στην ιδιοσυγκρασία αυτή αν και πολλές φορές τα συφιλιτικά χαρακτηριστικά συνυπάρχουν και μπορούν κατά περίπτωση και κάτω από ορισμένες συνθήκες να προβληματίσουν τον ομοιοπαθητικό για κάποια χρονική περίοδο. Χαρακτηριστικά το αίσθημα της ζήλιας είναι δυνατόν να οδηγήσει ακόμη και τα συμπαθέστατα αυτά ζώα από την απλή διεκδίκηση χαδιών και προσοχής σε υστερικές καταστάσεις που μπορούν να εκφρασθούν με  επιθετικότητα ή αυτοκαταστροφή, όχι φυσικά κατ’ εξακολούθηση. Ας σημειωθεί ότι σύμφωνα με την ομοιοπαθητική θεωρία και τα τρία μιάσματα συνθέτουν την ομοιοπαθητική εικόνα μιας ιδιοσυγκρασίας. Σε διάφορες χρονικές περιόδους και ανάλογα με τις επιδράσεις που δέχεται ένας οργανισμός από εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες, κυριαρχεί και προεξάρχει ένα μίασμα που χαρακτηρίζει την ιδιοσυγκρασία ως συκωτική, συφιλιτική ή ψωρική αντίστοιχα . Είναι αυτό που δίνει τον χαρακτηριστικό τόνο, ο οποίος θα κυριαρχήσει και θα χαρακτηρίσει τις ψυχοδιανοητικές και σωματικές εκφράσεις όλου του οργανισμού. Ας μη λησμονούμε ότι η λέξη μίασμα είναι αρχαία ελληνική και σημαίνει βαθιά επίδραση. Η ισορροπία στην μιασματική έκφραση επιτρέπει σε έναν οργανισμό να βρεθεί σε κατάσταση ομοιοστασίας που έχει ως συνέπεια την υγεία του σε όλα τα επίπεδα.
 
ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΉ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ PULSATILLA ΣΤΑ ΖΩΑ
 Στην Pulsatilla η υπερβολή και η εξωστρέφεια, τα κύρια χαρακτηριστικά του συκωτικού μιάσματος, είναι παρόντα. Ιδιαιτέρα στα ζώα καταγράφεται μια πληθωρική και ασταθής συμπεριφορά, με εκφράσεις χαράς, λύπης και φοβιών. Η επιθετικότητα που μπορεί να παρουσιάσουν είναι στιγμιαία , χωρίς συνέχεια και το πιθανότερο να δείξουν άμεση ΄΄μεταμέλεια ΄΄ γι’ αυτή την αντίδραση τους και να δηλώσουν υποταγή στον/στην κυρίαρχο της κατάστασης άνθρωπο ή ζώο.
 Η Pulsatilla είναι ένα πληθωρικό στον τρόπο που εκφράζεται ζώο με έντονο χαρακτήρα, χαρούμενο, κοινωνικό. Ζητά χάδια επίμονα με υπερβολικό πολλές φορές τρόπο, δημιουργεί πάντοτε σχεδόν σε αυτούς που το πλησιάζουν μια ευχάριστη διάθεση και αίσθηση. Γκρινιάζει και ΄΄κλαίει΄΄ όταν ζητά κάτι ή του έχει απαγορευθεί να κάνει αυτό που θέλει , ή απλά ΄΄κλαίει΄΄ ή ΄΄μιλάει ΄΄ για να το προσέξουν. ΄΄Αναστενάζει΄΄ κοιτώντας με τα πελώρια καλόβολα μάτια του λες και προσπαθεί να δελεάσει τους κυρίαρχους της κατάστασης και τελικά … καταφέρνει να γίνεται αυτό που θέλει. Οι ιδιοκτήτες ζώων συντροφιάς ή οι σταβλίτες ή ακόμη και ο τσοπάνος των κατσικιών, όλοι τα περιγράφουν ως  ζώα πεισματάρικα και πάντοτε καταλήγουν, ότι τελικά τα ζώα αυτά διαθέτουν μια εξυπνάδα και ανθρώπινη ΄΄πονηριά΄΄ που τα κάνουν να καταφέρνουν τελικά αυτό που επιδιώκουν. Σχεδόν πάντοτε τα συγχωρούν όταν τους κουράζουν με τα καπρίτσια τους, τη συνεχή διάθεσή τους για παιχνίδια και την προσπάθεια   να αποσπάσουν την προσοχή όλων . Οι άνθρωποι μιλούν για αυτά τα ζώα με τρυφερότητα και αγάπη. Ας μη λησμονούμε ότι η ανεμώνη δεν ξεριζώνεται με τον δυνατό άνεμο που μαστιγώνει τους βράχους και πάντοτε η θέα της προκαλεί ευχάριστο συναίσθημα. Αυτή η ευαίσθητη και τρυφερή ιδιοσυγκρασία κρύβει ένα δυναμισμό που καταπλήσσει όταν χρειασθεί. Υπάρχει η πιθανότητα να εξελιχθούν τα ζώα-pulsatilla, ιδιαίτερα της νεανικής ή γεροντικής ηλικίας, όταν τους δοθεί ευκαιρία, σε πανέξυπνους γλυκύτατους τυράννους που δεν μπορείς να τιθασεύσεις και να τους αρνηθείς οτιδήποτε. Επιμένουν πεισματικά να κάνουν αυτό που θέλουν, ακόμη και όταν έχουν απόλυτα κατανοήσει την όποια εντολή τους έχει δοθεί.
 Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι τα ζώα αυτά εκπαιδεύονται αρκεί η επιμονή και το πείσμα του εντολέα να είναι μεγαλύτερα από το δικό τους.
 Σημειώνεται επίσης ότι τα ζώα στα οποία θα συνταγογραφηθεί το φάρμακο αυτό δεν θα γίνουν αρχηγοί . Θέλουν να εξαρτώνται από τους άλλους και δεν αναπτύσσουν πρωτοβουλία, παρά μόνο όπου είναι αναγκαίο . Θα υποχωρήσουν ή θα αποχωρήσουν στις δύσκολες καταστάσεις. Αν θυμώσουν ή εμπλακούν σε διεκδικήσεις ή σε καυγά , αν δεχθούν επίθεση, θα προσπαθήσουν υποχωρώντας να κερδίσουν. Δείχνουν υποταγή με περισσή ευκολία. Είναι όμως και ζώα τα οποία θέλουν να βρίσκονται συνεχώς στο προσκήνιο . Ζηλεύουν όταν δεν τους δίνεται προσοχή και κλαψουρίζοντας χαριτωμένα, διακριτικά αλλά επίμονα, προσπαθούν να παραγκωνίσουν όσους βρίσκονται δίπλα τους. Όσα από τα ζώα είναι αγελαία προσαρμόζονται εντυπωσιακά γρήγορα στην αγέλη και εντάσσονται στον στάβλο με περισσή ευκολία, εξαρτώμενα απόλυτα από τον αρχηγό/ζώο, έχοντας βέβαια από την πρώτη στιγμή την εύνοια του σταβλίτη, στον οποίο προσπαθούν να ακουμπήσουν κάθε στιγμή την μουσούδα τους ή γενικότερα να έρθουν σε σωματική επαφή. Πολλές φορές παίζουν τον ρόλο του ειρηνοποιού, όταν υπάρχουν έριδες μεταξύ των πλέον κυριαρχικών ζώων ενός κοπαδιού. Οι βοσκοί μιλούν με περισσή αγάπη για τις χαριτωμένες κατσικούλες που μπορούν να ησυχάσουν τους καυγατζήδες κάνοντας ΄΄κόλπα΄΄ και τις αγαπούν , διότι βοηθούν να υπάρχει ισορροπία και ειρήνη στο κοπάδι. Οι σκύλοι ζητούν συνεχώς χάδια , πολλές φορές προκαλώντας εκνευρισμό, αλλά ποτέ θυμό και γίνονται συμπαθείς από όλους. Οι γάτες έχουν μια συνεχή επικοινωνία με τους ιδιοκτήτες, χωρίς να εμφανίζουν επιθετικότητα. Οι ιδιοκτήτες περιγράφουν ότι ΄΄μιλούν΄΄ ασταμάτητα χωρίς απαραίτητα να διεκδικούν ή να ζητούν κάτι, φαίνεται να θέλουν απλά να επικοινωνήσουν. Διαπιστώνεται ακόμη ότι τα ζώα αυτής της ιδιοσυγκρασίας έχουν έντονο το μητρικό ένστικτο και γίνονται πολύ καλές μητέρες με περισσή φροντίδα για τα παιδιά τους. Χαρακτηριστική η εικόνα της ευαίσθητης-τρυφερής γουρουνίτσας-pulsatilla που φροντίζει τα παιδιά της. Υπάρχει πρόβλημα με τη συμπεριφορά τους που φθάνει ίσως και σε κατάθλιψη, όταν οι μητέρες απομακρυνθούν από τα μικρά τους,   ειδικότερα όταν γίνεται νωρίς ο απογαλακτισμός. Η υπερευαισθησία στον πόνο που πολλές φορές την εκφράζουν με υπερβολικό τρόπο, είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό στοιχείο της ιδιοσυγκρασίας αυτής. Ένα παράδειγμα   είναι το φαινόμενο να διώχνουν τα παιδιά τους από την θηλή αν αισθάνονται έστω και μικρή ενόχληση και να αρνούνται να τα θρέψουν, παρόλο που είναι καλές μητέρες. Το ίδιο μπορεί να συμβεί αν κάτι τους δημιουργήσει πανικό ή απλό φόβο. Είναι επόμενο ότι μπορούν να αρνηθούν και το ζευγάρωμα αν αισθανθούν ότι πονούν παρόλο που η σεξουαλική τους επιθυμία είναι έντονη.     Πλησιάζουν τα άλλα   ζώα με τα οποία συμβιώνουν και προσπαθούν να τους συμπαρασταθούν, το ίδιο συμβαίνει και με τους ιδιοκτήτες τους, αλλά θα γίνει αυτό αργά και προσεχτικά, διότι είναι ζώα καχύποπτα και φοβούνται οποιαδήποτε μη συνηθισμένη κατάσταση . Πλησιάζουν πάντοτε σιγά-σιγά και διερευνητικά…
Στις ιδιοσυγκρασίες αυτές καταγράφονται συχνά ψυχοδιανοητικά σύνδρομα διαφόρων ειδών, όπως το σύνδρομο αποχωρισμού, φοβίες για έντονους και ξαφνικούς θορύβους, για τις καταιγίδες , τις αστραπές, τους κεραυνούς . Παρατηρείται συχνά τα ζώα να κρύβονται ακόμη και όταν προκαλείται θόρυβος από τον δυνατό άνεμο. Πολλές φορές οι φοβίες συνοδεύονται από μη φυσιολογικές σωματικές αντιδράσεις ή επιδεινώνουν τα ήδη υπάρχοντα σωματικά συμπτώματα.   
 Πρέπει να επισημανθεί ότι η Pulsatilla μπορεί να υπομένει και να μην αντιδρά στις δύσκολες καταστάσεις, όμως όταν πραγματικά αισθανθεί ότι κανείς δεν μπορεί να τη βοηθήσει, θα βρει τρόπο να ανταπεξέλθει και να επιβιώσει, παρά τη μεγάλη ευαισθησία και τη γενική αίσθηση του εύθραυστου που αποπνέει . Το πείσμα της ιδιοσυγκρασίας αυτής παρόλο που εκδηλώνεται με ΄΄χαριτωμένο΄΄ τρόπο είναι παροιμιώδες. 
Αγαπά τον ήλιο, αλλά δεν μπορεί να επιβιώσει σε μεγάλες θερμοκρασίες, αισθανόμενη μεγάλη δυσφορία σε κλειστούς και μη καλά αεριζόμενους χώρους . Χαρακτηριστική είναι η επιδείνωση των σωματικών της συμπτωμάτων, όταν βρίσκεται για πολύ χρόνο μέσα σε κλειστούς και ζεστούς χώρους. Το ίδιο το ζώο επιδιώκει να βρεθεί στον δροσερό αέρα. Σε περίπτωση νοσηρών καταστάσεων η συμπτωματολογία κατά κύριο λόγο αρχίζει από τη δεξιά πλευρά του σώματος και επεκτείνεται σταδιακά στα  άλλα σημεία του σώματος . Τα ζώα γενικότερα  φοβούνται τον έντονο πόνο, τον οποίον αποφεύγουν να προκαλέσουν, γι’ αυτό και ξαπλώνουν με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να μην πιέζονται τα σημεία του σώματος τους τα οποία πονούν. Δεν δέχονται εύκολα να τοποθετηθούν σε κλουβιά ή box εκτός αν έχoυν και ΄΄παρέα''. Δεν δέχονται να καλύπτονται μέρη του σώματος τους , αν και υπάρχουν περιπτώσεις που επιζητούν να έρχονται σε επαφή με υφάσματα που φέρουν τη μυρωδιά ιδιοκτητών . Παρ όλη την δυνατότητα προσαρμογής τους δεν δέχονται εύκολα τις νέες καταστάσεις και ειδικότερα αυτές που έχουν σχέση με το σώμα τους, όπως   κουρέματα, ενώτια, περιλαίμια , χαλινάρια κλπ. Είναι τα ζώα εκείνα που κρύβονται μετά το πρώτο κούρεμα και έχουν   μεγάλη πιθανότητα να εμφανίζουν ακόμη και για μερικές ημέρες μετά ανορεξία, διάρροια ή κνησμό, ο οποίος σταματά αμέσως μόλις τα χαιδέψεις, τους μιλήσεις ή βγουν περίπατο. Είναι εκείνα τα άλογα που θα δειλιάσουν μπροστά στο πρώτο εμπόδιο. Είναι εκείνα τα ζώα που θα κλαψουρίζουν αρκετή ώρα ΄΄από τον πόνο΄΄ μετά το πρώτο εμβόλιο. Όμως μετά από λίγο κανένα από αυτά δεν θα θυμάται τι συνέβη. Το χαριτωμένο κουτάβι ή η ζωηρή σκυλίτσα θα πλησιάσει την επομένη φορά όλο χαρά τον κτηνίατρο στο ιατρείο. Το πιθανότερο είναι, ότι και το άλογο θα μπει την επόμενη φορά στον στίβο τριποδίζοντας με καλή διάθεση. Είναι εκείνο το ζώο που θα δεχθεί με έντονο κλαψούρισμα ή επίμονο χλιμίντρισμα το πρώτο περιλαίμιο ή τα χαλινάρια αντίστοιχα.
Σε σωματικό επίπεδο η ιδιοσυγκρασία αυτή χαρακτηρίζεται γενικότερα από πυκνόρρευστα εκκρίματα, οιδήματα σε βλεννογόνους και αδένες . Παρατηρείται έντονη νοσηρότητα μετά από καταπίεση των συμπτωμάτων νοσηρών καταστάσεων, όπως είναι οι ουρολοιμώξεις , οι ρινίτιδες, οι αλλεργικές δερματίτιδες κλπ, σύμφωνα φυσικά με την ομοιοπαθητική θεωρία της καταπίεσης των ασθενειών. 
 
ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ
Η κατά σύστημα καταγραφή των συμπτωμάτων, όπως συμβαίνει σε όλα τα ομοιοπαθητικά φάρμακα μας δίνει την δυνατότητα να συνταγογραφούμε την pullsatilla και σε ειδικές καταστάσεις για να ανακουφίσουμε προσωρινά τον οργανισμό ενός ζώου τη δεδομένη χρονική στιγμή (συμπτωματική ομοιοπαθητική). Επίσης η ειδική συμπτωματολογία , όπως αυτή καταγράφεται από τις αποδείξεις του φάρμακου μας δίνει την δυνατότητα να επιβεβαιώσουμε την ιδιοσυγκρασιακή μας διάγνωση .
 
Για την pulsatilla αναφέρεται στις διάφορες materia medica συμπτωματολογία της απόδειξης του φαρμάκου, η οποία μπορεί να αναγνωρισθεί και στα ζώα. Φυσικά η κτηνιατρική ομοιοπαθητική εμπειρία την εμπλουτίζει με νέες παρατηρήσεις, οι οποίες καταγράφονται στις κτηνιατρικές material medica.
 
Στην παρούσα παρουσίαση του φαρμάκου έγινε επιλογή ενδεικτικών συμπτωμάτων κατά σύστημα.
 
Στο κεφάλι   παρατηρούνται οιδηματικές καταστάσεις που δεν υποχωρούν εύκολα , επίσης μπορεί να παρατηρηθεί εξοίδηση των παρωτίδων . Συχνά παρατηρούνται δερματικές αλλοιώσεις με έντονο κνησμό.
 
Στους οφθαλμούς έχουν παρατηρηθεί κατά την απόδειξη του φαρμάκου πολλαπλά συμπτώματα . Βλεφαρίτιδες , επιπεφυκίτιδες, πυκνόρρευστο, κολλώδες έκκριμα λευκής ή πρασινωπής χροιάς , οίδημα στα βλέφαρα, έλκη , κνησμός έντονος , δυσανεξία στο φως . ‘Ολα τα παραπάνω μπορεί να εμφανίζονται στα ζώα λίγες ώρες ή ημέρες μετά τη  γέννηση τους . Σε ποικίλης αιτιολογίας οφθαλμικά προβλήματα είναι η pulsatilla, φάρμακο επιλογής, είτε μόνο του, είτε   σε συνδυασμό πολλές φορές με το Argentum nitricum, την Euphrasia , την Staphysagria και άλλα ομοιοπαθητικά φάρμακα, ανάλογα με την ομοιοπαθητική συμπτωματολογία..
 
Από τα όργανα των αισθήσεων, τα αυτιά επίσης   εμφανίζουν ιδιαίτερες ευαισθησίες. Η pulsatilla και εδώ ενδείκνυται για συμπτωματολογική ομοιοπαθητική θεραπεία.  Απλή ψηλάφηση και άγγιγμα του πτερυγίου προκαλεί ισχυρό πόνο . Τα πτερύγια και ο ακουστικός πόρος παρουσιάζουν έντονη ερυθρότητα . Παρατηρούμε επίσης οίδημα και συχνά εξέρχεται έκκριμα οσμηρό , πυκνόρρευστο πρασινωπής ή αιμορραγικής χροιάς . Το έκκριμα, το οίδημα , η ερυθρότητα είναι τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ΄΄πουλσατιλικής ΄΄ ωτίτιδας . Η ενόχληση του ζώου γίνεται εντονότερη κατά τη διάρκεια της νύχτας .
 
Η pulstatilla υποφέρει από οξείες πρασινοκίτρινου εκκρίματος ρινίτιδες , οι οποίες πολύ συχνά μεταπίπτουν σε χρόνιες καταρροϊκές καταστάσεις . Υπάρχει   ευαισθησία στη ψηλάφηση των ρινικών οστών. Ας μη λησμονούμε, ότι πολλές φορές οι ευαίσθητες και «μη μου άπτου» ιδιοσυγκρασίες γκρινιάζουν και αντιδρούν στο ελάχιστο άγγιγμα και φυσικά ξεγελούν τον κτηνίατρο όταν εξετάζει και προσπαθεί να βγάλει συμπεράσματα για την σοβαρότητα και την ένταση του πόνου στα ζώα αυτά . Συχνά διαπιστώνεται ακόμη και μειωμένη οσφρητική ικανότητα ειδικότερα στις χρόνιες καταστάσεις.
 
Το ζώο συνηθίζει να γλείφεται τακτικά . Παρατηρείται ξηρότητα στο ακρορρίνιο και στις άκρες του στόματος . Οι βλεννογόνοι είναι ξηροί και κολλώδεις. Ιδιαίτερα μετά από χορήγηση αναισθησίας η ξηρότητα του στόματος και το συνεχές γλείψιμο παρατηρούνται συχνά. Όμως το ζώο παρ’ όλα αυτά αρνείται να πιει νερό .
Συχνά , ιδιαίτερα σε υπερευαίσθητα και νευρικά ζώα, εμφανίζεται δυσκαταποσία.   Το ζώο παρουσιάζει αντιδράσεις σαν να υπάρχει ξένο σώμα , στον φάρυγγα ή στον οισοφάγο .
Χαρακτηριστική είναι και πάλι η ελάχιστη λήψη νερού . Τα ζώα δεν διψούν, ακόμη και στις μεγάλες θερμοκρασίες πίνουν σχετικά μικρή ποσότητα νερού.
Εμφανίζεται δυσανεξία και πιθανόν εμετός μετά τη λήψη τροφής που περιέχει αυξημένα λιπαρά . Ο εμετός συνήθως είναι τροφώδης αρκετή ώρα με τα τη λήψη της τροφής . Μπορεί να πεινούν , τους χορηγείται τροφή και ιδιαίτερα τα ζώα συντροφιάς ( σκύλοι, γάτες ) την μυρίζουν και δεν την λαμβάνουν . Καπρίτσια και επιλογές γεύσεων των ζώων ταλαιπωρούν τους ιδιοκτήτες των ζώων αυτών. Οι ΄΄παραξενιές ΄΄ και τα ΄΄νάζια ΄΄ στο φαγητό πολλές φορές οφείλονται σε δυσπεψίες . Οι εμμονές στην επιλογή του φαγητού είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό του φαρμάκου . Φυσικά δεν λείπει και το ακριβώς αντίθετο φαινόμενο, που δεν είναι άλλο παρά η ανεξέλεγκτη λήψη τροφής . Τα ζώα, ως ηλεκτρική σκούπα, ρουφούν τα πάντα, φαγώσιμα ή μη. 
Οι γαστρίτιδες και τα γαστρικά έλκη δεν είναι άγνωστη κατάσταση. Τα ζώα όταν νοσήσουν σταματούν το φαγητό ανεξάρτητα αν υπάρχει πρόβλημα στο πεπτικό σύστημα . Η νόσος του φλεγμονώδους εντέρου , οι κολίτιδες , οι ξαφνικές διάρροιες ιδιαίτερα με τα από στρεσσικές καταστάσεις ταλαιπωρούν τα ζώα αυτής της ιδιοσυγκρασίας . Οι κολικοί στα άλογα συνοδεύονται από έντονη εφίδρωση και παρουσιάζονται κυρίως τη νύχτα . Οι διαρροϊκές κενώσεις επίσης ταλαιπωρούν συνήθως τα ζώα τις νυχτερινές ώρες, ενώ αντίθετα τις ώρες της ημέρας μπορεί να υπάρξουν και κενώσεις με φυσιολογικά κόπρανα.
 
Παρατηρείται επίσης διόγκωση και υπερλειτουργία των πρωκτικών αδένων από τη νεαρή ηλικία .Το Sulfur και η Pulsatilla είναι οι ιδιοσυγκρασίες που θα προβληματίσουν τους κτηνιάτρους των ζώων συντροφιάς λόγω των προβλημάτων πρωκτικών αδένων σχεδόν από την εφηβική ηλικία των σκύλων. Ακόμη και στις γάτες μπορεί να παρατηρηθεί αυξημένο έκκριμα πρωκτικών αδένων . Τα   περιπρωκτικά συρίγγια, αν δεν δοθεί η πρέπουσα σημασία, ίσως είναι η οδυνηρή συνέχεια του προβλήματος . Φυσικό επακόλουθο η δυσκοιλιότητα – ας μη ξεχνούμε βέβαια τη μικρή ποσότητα ύδατος που λαμβάνουν ηθελημένα όλα τα είδη των ζώων αυτής της ιδιοσυγκρασίας και τούτο επιδρά στην σκληρότητα και ξηρότητα των κοπράνων.
 
Ένα άλλο χαρακτηριστικό των ζώων αυτής της ιδιοσυγκρασίας είναι η αθέλητη ούρηση συγκινησιακής αιτιολογίας που παρατηρείται τόσο στα αρσενικά όσο και στα θηλυκά ενήλικα σκυλιά ( φόβος – στρες – χαρά). Στις στειρωμένες σκύλες είναι η προβλέψιμη  παρενέργεια , το να χάνουν ούρα κατά τη διάρκεια του ύπνου και γενικότερα να μην ελέγχουν καλά τους σφιγκτήρες, μετά από την ωοθηκυστερεκτομή.
 
Κυστίτιδες και ουρηθρίτιδες συνοδευόμενες από πόνο τόσο κατά την ούρηση όσο και κατά την ψηλάφηση καταγράφονται συχνά .
 
Ορμονικά προβλήματα με μη φυσιολογικούς οίστρους παρατηρούνται στα ζώα . Διαπιστώνονται κύστες στις ωοθήκες. Πολλές φορές, παρά το ότι ο οίστρος είναι έντονος, αρνούνται να ζευγαρώσουν λόγω ευαισθησίας στον πόνο ή φόβου κατά τη φάση της οχείας . Η ψευδοκύηση στις σκύλες είναι ένα φαινόμενο που το συναντούμε συχνά στην pulsatilla και συνοδεύεται σχεδόν πάντοτε από έντονη γαλακτόρροια, οδυνηρό οίδημα και ερυθρότητα στους μαστούς. Η κατάσταση οδηγεί τις σκύλες αναπαραγωγής σε πρόωρη στείρωση . Στον τοκετό πιθανόν να παρατηρηθεί ατονία μήτρας , κατακράτηση πλακούντα και αιμορραγίες. Ιδιαίτερα στις γλυκύτατες τρυφερές , γόνιμες με καλή γαλακτοπαραγωγή αγελάδες αυτής της ιδιοσυγκρασίας χρειάζεται επαγρύπνηση ,διότι μπορεί   να εμφανισθούν φλεβικές στάσεις , προβλήματα στα οστά της λεκάνης και των κατ’ ισχίον αρθρώσεων, τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης όσο και κατά τη διάρκεια του τοκετού. Ας σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της γαλακτικής περιόδου η αγελάδα της ιδιοσυγκρασίας αυτής δεν πίνει την ποσότητα νερού που απαιτείται με συνέπεια    να μην αποφεύγονται προβλήματα . Οι γουρουνίτσες, όπως προαναφέρθηκε, μπορεί να διώξουν τα μικρά τους κατά τη διάρκεια του θηλασμού, διότι ενώ είναι καλές και τρυφερές μητέρες η ενόχληση - πόνος που προκαλείται κατά τον θηλασμό δημιουργεί σε αυτές στρεσσική κατάσταση . Επίσης μεταβολές και μη φυσιολογικές καταστάσεις στον περιβάλλοντα την τοκετοομάδα χώρο , μπορεί να τους δημιουργήσουν προβλήματα . Ουδέποτε όμως θα κάνουν κακό στα μικρά χοιρίδια και δεν παρατηρούνται φαινόμενα σοβαρών τραυματισμών. Τα ίδια φαινόμενα πιθανόν να παρατηρήσουμε και στις σκυλίτσες και τις γατούλες . Η νευρικότητα της φοράδας πολλές φορές αναγκάζει το μικρό πουλαράκι να μη θρέφεται σωστά .
 
Προστατίτιδες , ορχίτιδες , και αποφυγή ζευγαρώματος λόγω φόβου οδηγούν σε προβλήματα τα μη ισορροπημένα αρσενικά ζώα
Απώλεια φωνής , βραχνάδα είναι συμπτώματα που καταγράφονται στο ανώτερο αναπνευστικό . Οξύς και έντονος ξηρός βήχας που καταλήγει σε εμετό θα είναι από τα συμπτώματα που θα ταλαιπωρήσουν τα ζώα αυτά .Εκκρίματα πυκνόρρευστα τον συνοδεύουν , όταν τελικά γίνει υγροποίηση
 Ο ξηρός, βραδινός, επίμονος βήχας ιδιαίτερα όταν το ζώο παραμένει σε θερμούς και υγρούς χώρους είναι ένα από τα χαρακτηριστικά χρόνια προβλήματα για τα οποία ενδείκνυται το φάρμακο αυτό. Συχνά στις γάτες τα αναπνευστικά προβλήματα καταλήγουν σε άσθμα, του οποίου τα συμπτώματα βελτιώνονται   εντυπωσιακά μόλις τα ζώα μεταφερθούν σε καλύτερα αεριζόμενους χώρους ή βγουν στον εξωτερικό φρέσκο και δροσερό αέρα . Τις πρωινές ώρες τα εκκρίματα των αναπνευστικών οδών υγροποιούνται και τα ζώα αισθάνονται καλύτερα. Ας μη λησμονούμε ότι στις γλυκύτατες αυτές ιδιοσυγκρασίες επιδεινώνονται τα συμπτώματα τους τις νύχτες και ειδικότερα τα συμπτώματα του αναπνευστικού προκαλούν μεγάλη δυσφορία.
 Η ευαισθησία στο κυκλοφορικό σύστημα γίνεται αιτία για προβλήματα στα άκρα . Οι περιοστίτιδες, οι οστεοχονδρίτιδες, οι νευρίτιδες δεν είναι άγνωστες στα ζώα αυτά. Η αύξηση του βάρους επιδεινώνει την κατάσταση . Ιδιαίτερα τα ζώα των φυλών, στις οποίες παρατηρούνται δυστροφίες και δυσπλασίες, χρειάζονται προληπτική αγωγή αν ανήκουν στην ιδιοσυγκρασία αυτή.
Τα δερματικά προβλήματα της pulsatilla είναι έντονα , κνησμώδη και επιδεινώνονται μετά από την επίδραση οποιουδήποτε στρεσσικού παράγοντα. Συχνά μπορούν να συνοδεύονται από διάρροιες .
Ο υψηλός πυρετός δεν είναι σπάνιος. Όταν εμφανίζεται, προκαλεί μεγάλη κατάπτωση ανεξάρτητα από την αιτιολογία, διότι τα ζώα δεν αντέχουν την αύξηση της θερμοκρασίας τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά . Ζώα με ερλιχίωση ή πιροπλάσμωση εμφανίζουν θεαματικά υψηλές πυρεξίες που τα οδηγούν σε εντυπωσιακή αδυναμία.
 Τα πλέον σημαντικά ομοιοπαθητικά φάρμακα από τα   οποία θα πρέπει να διαφοροδιαγνώσουμε την Pulsatilla είναι τα : Phosphorus, Kali Bichromicum, Sepia  Silica, Cyclamen , Kali sulfuricum , Lachesis, Chamomilla και Lycopodium. Ιδιαίτερα θα πρέπει να γίνει διαφοροποίηση με την Silica ,η οποία κατά μερικούς ομοιοπαθητικούς συγγραφείς δεν είναι παρά μια βαθύτερη έκφραση και με χρονίζοντα επίμονα και μονιμότερα προβλήματα μετεξέλιξη της ιδιοσυγκρασίας της Pulsatilla, παρόλο που θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα συμπτώματα των δύο αυτών ομοιοπαθητικών φαρμάκων εμφανίζονται   να είναι τελείως αντίθετα !
 
Χαρακτηριστικά παραδείγματα από την καθημερινή κτηνιατρική πράξη
 
1. Σκύλος , Φυλής     Daschund , wirehaired, Θηλυκού γένους, 19 μηνών
  • Από 3 μηνών , πολύ αυξημένο έκκριμα πρωκτικών αδένων (χρειάζεται να αδειάσουν σχεδόν κάθε 4 ημέρες). Δεν υπάρχει δυσκοιλιότητα.
  • Ψευδοκύηση από τον πρώτο οιστρικό κύκλο που άρχισε στους 11 μήνες και επαναλαμβάνεται κάθε 7 μήνες. Εντυπωσιακή διόγκωση των μαστών, έντονη γαλακτόρροια , κύστες γάλακτος που υποχώρησαν μετά σχεδόν 3 μήνες από τη στιγμή της εμφάνισης τους.
  • Αθέλητη ούρηση σε έντονες συγκινησιακές καταστάσεις ( κύρια εκδηλώσεις χαράς σε παρουσία αγαπημένων επισκεπτών , ανθρώπων-ζώων), που δεν μειώθηκε με την ενηλικίωση του ζώου. Πλήρης έλεγχος της ουροδόχου κύστης και εύκολη εκμάθηση στον έλεγχο ούρησης και κοπράνων με συγκεκριμένες ώρες εξόδου και σωστή υπακοή σε εντολές .
  • Δεξιό αυτί, από 40 ημερών ωτικό έκκριμα όχι φυσιολογικής ποσότητας και ερυθρότητα κατά διαστήματα ( έγινε τατουάζ στην ηλικία των 15 ημερών). Σε ειδική εξέταση δεν βρέθηκε μικρόβιο , παράσιτο ή μύκητας.
  • Γλύφει τα άκρα της (πρόσθια- οπίσθια) όταν δεν της δίνουν σημασία και σταματά αμέσως μόλις της μιλήσει κάποιος ή της το απαγορεύσει.
  • Ζώο, το οποίο ζητά χάδια από όλους και αρέσκεται να ακουμπά σε αντικείμενα που έχουν έντονη την μυρωδιά του ιδιοκτήτη.
  • Κοινωνική . Παίζει σε κάθε ευκαιρία με όλους (μικρούς και μεγάλους), αποδέχεται την παρουσία άλλων ζώων στο χώρο της . Αν αισθανθεί ότι δεν θα τα καταφέρει να κυριαρχήσει στο παιχνίδι ή φοβάται, γυρίζει ανάσκελα δείχνοντας υποταγή. Παραχωρεί ακόμη και την θέση του ύπνου ή το φαγητό σε άλλο ζώο χωρίς να τα διεκδικεί . Στη συνέχεια σιγά-σιγά θα τα επανακτήσει (παιχνίδια – θέση – φαγητό χωρίς καυγάδες). Παρόμοιες   αντιδράσεις παρατηρούνται μετά από έντονο μάλωμα . Τρώει τα πάντα, στην κυριολεξία ρουφά ότι πέσει στην αντίληψη της φαγώσιμο ή μη. Αλλά υπακούει και δεν κλέβει τροφή .
  • Κλαίει και δεν υποχωρεί εύκολα, όταν θέλει να πετύχει κάτι που της είναι απαγορευμένο. Όταν της δοθεί ευκαιρία κάνει πάντοτε αυτό που θέλει ανεξάρτητα αν της έχει απαγορευθεί. Υπακούει αναστενάζοντας όταν καταλάβει ότι δεν θα ενδώσει ο ιδιοκτήτης. Αναστενάζει και προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή. ‘Όταν χαϊδεύεται άλλο ζώο από γνωστό ή μη, προσπαθεί να βρεθεί σιγά-σιγά κάτω από τα χέρια για να εισπράξει μερίδιο των χαδιών. Πηγαίνει μόνη της στη θέση της τιμωρίας όταν κάνει κάτι απαγορευμένο και προσπαθεί να εξαφανίσει τα πειστήρια της ΄΄ανάρμοστης΄΄ συμπεριφοράς (πχ ούρα της αθέλητης ενούρησης).
  • Φύλακας στον χώρο της . Διερευνητική , περίεργη , με έντονα τα χαρακτηριστικά της φυλής στην ανίχνευση εδάφους
 
Δόθηκε σε ηλικία 13 μηνών Pulsatilla 30 CH, 1 caps. Η χορήγηση επαναλήφθηκε μετά σαράντα ημέρες.  Στη συνέχεια δόθηκε καθημερινά Kali Sulfuricum 12CH( tissue salt) για 30 ημέρες. Οι πρωκτικοί αδένες έχουν έκκριμα που χρειάζεται να αδειάσει μια φορά κάθε 3-4 μήνες , γίνεται έλεγχος ανά 15 ημέρες. Στον δεύτερο και τρίτο οιστρικό κύκλο παρατηρήθηκε μείωση της έντασης του φαινομένου της ψευδοκύησης.. Στο δεξιό αυτί δεν παρατηρήθηκαν πλέον προβλήματα παρά του ότι δεν έγινε καμία τοπική ή άλλη συμβατική θεραπευτική αγωγή. Στην αθέλητη ούρηση υπήρξε μικρή βελτίωση. Σε έντονη όμως συγκινησιακή φόρτιση του ζώου , ιδιαίτερα μετά από αλλαγές στα συνήθη δεδομένα του περιβάλλοντος χώρου (μετακόμιση) ή των ανθρώπων που ζουν μαζί της ή βλέπει τακτικά (ταξίδια ή μακρά απουσία) και κατά την περίοδο των ψευδοκυήσεων   το φαινόμενο γίνεται έντονο.
 
2. Σκύλος, Poodle , θηλυκoύ γένους , 5 ετών
·         Από 2 ετών, οδυνηρές διάρροιες κατά τακτά χρονικά διαστήματα, προηγείται άρνηση τροφής , πόνος και στη συνέχεια βλεννώδη και αιμορραγικά κόπρανα. Ελάχιστη έως καθόλου βελτίωση με ειδικές δίαιτες. Όχι καλή ανταπόκριση σε συμβατική θεραπεία. Επιδείνωση συμπτωμάτων μετά από στρεσσικές καταστάσεις ( φόβος, μεταφορά κλπ).
·         Αιματολογικές , βιοχημικές, υπερηχογραφικές , ακτινολογικές εξετάσεις φυσιολογικές.
·         Αυξημένη δακρύρροια, χρόνια επιπεφυκίτιδα με εξάρσεις και υφέσεις που καταλήγει σε ελκωτικές βλεφαρίτιδες. Η δακρύρροια αυξάνεται μετά από έντονο φόβο. Ελάχιστη βελτίωση μετά από μακροχρόνια χρήση κορτιζόνης.
·         Τα προβλήματα του πεπτικού χειροτερεύουν μετά τους ετήσιους εμβολιασμούς.
·         Πίνει ελάχιστο νερό ακόμη και το καλοκαίρι.
·         Φοβάται υπερβολικά κεραυνούς , αστραπές , δυνατούς θορύβους.
·         Αρνείται να μπει και να μεταφερθεί σε κλουβί.
·         Αγχώδης συμπεριφορά και φόβος κατά την μεταφορά.
·         Πάντα υποχωρεί στον σκύλο αρχηγό του σπιτιού.
·         Παίζει και θέλει να την προσέχουν , διεκδικεί και επιτυγχάνει να έχει την προσοχή του ιδιοκτήτη.
·         Ζώο ευαίσθητο , ανασφαλές, παιχνιδιάρικο , όμως φύλακας αν χρειασθεί .
Δόθηκε Pulsatilla 200CH , 1 caps και στη συνέχεια Kali phosphoricum 12 CH για 50 ημέρες .Σταδιακή βελτίωση και ίαση των προβλημάτων πεπτικού .
Δόθηκαν μετά από ανάλυση ιστορικού και 2 caps Silica 30 CH ανά 40 ημέρες , μετά από την επιμονή των συμπτωμάτων της ελκωτικής βλεφαρίτιδας με αποτέλεσμα τον έλεγχο της δακρύρροιας και την άμεση βελτίωση της επιπεφυκίτιδας και της βλεφαρίτιδας . Δίδεται κατά διαστήματα και όταν είναι αναγκαίο Pulsatilla 30 CH , ειδικότερα την Άνοιξη , κατά την οποία υπάρχει άφθονη γύρη πεύκων στην περιοχή που ζει.
Γενικότερα αντιμετωπίζει το ζώο πιο θαρραλέα τις καταστάσεις που του προκαλούν άγχος και προσαρμόζεται στην ανατροπή των δεδομένων διαβίωσης του (απουσία ιδιοκτήτη, αλλαγή περιβάλλοντος κλπ). Ελαφρά διάρροια χωρίς πόνο μετά από δυνατή καλοκαιρινή καταιγίδα και επαναφορά άμεσα σε φυσιολογική κατάσταση μετά από λίγο. Το ζώο μπορεί και λαμβάνει πλέον πολλών ειδών τροφές χωρίς κανένα πρόβλημα και καμία οδυνηρή κρίση στο πεπτικό σύστημα.
 
3. Γάτα, 3 ετών, Θηλυκού γένους, στειρωμένη
·         Από νηπιακή ηλικία, ρινίτιδα, τραχειίτιδα, χρόνια ιγμορίτιδα και έμφραξη και στις δύο ρινικές κοιλότητες. Μετά από τραυματισμό μετατόπιση του ρινικού διαφράγματος δεξιά.
·         Εκκρίματα πυκνόρρευστα , φταρνίσματα με τα οποία εξακοντίζονται τα πυώδη εκκρίματα στον περιβάλλοντα χώρο. Επιδείνωση συμπτωμάτων τη νύχτα Επιδείνωση των συμπτωμάτων την Άνοιξη.
·         Ελάχιστή έως μηδενική ανταπόκριση σε αντιβιοτική θεραπεία . Χορηγήθηκε κατά καιρούς κορτιζονούχος αγωγή για ανακούφιση έντονων συμπτωμάτων άσθματος . Επανεμφάνιση των προβλημάτων με αυξημένα εκκρίματα, καταρροή και δυσκολία στην καλή λειτουργία της αναπνευστικής οδού.
·         Βήχας ξηρός που βελτιώνεται με την έξοδο της γάτας στο φρέσκο αέρα. Γενικότερα το ζώο επιδιώκει να βρίσκεται σε εξωτερικούς χώρους.
·         Όταν τα συμπτώματα γίνουν έντονα και παρατηρηθεί έμφραξη των ανώτερων αναπνευστικών οδών σταματά τελείως την λήψη τροφής.
·         Εμετοί με τροφώδες περιεχόμενο   κατά τακτά χρονικά διαστήματα.
·         Ζώο χαρούμενο , που συνεχώς ζητά χάδια από όλους, διερευνητικό σε νέο περιβάλλον , απόλυτα συνεργάσιμο με τον κτηνίατρο . Γουργουρίζει χαρακτηριστικά μόλις το αγγίξεις. .
·         Τρέχει να χαιδευτεί μόλις διαπιστώσει ότι χαιδεύουν άλλο ζώο του σπιτιού.
·         Δεν αφήνει άλλες θηλυκές γάτες να υπάρχουν στο κήπο του σπιτιού, ενώ αντίθετα είναι ανεκτική με τους αρσενικούς γάτους .
Δόθηκε Pulsatilla 200CH, 1 caps   και συνοδεύτηκε με tissue salts Kali bichromicum 12 CH για 40 ημέρες και στη συνέχεια Kali sulfuricum 12CH για 40 ημέρες . Επαναλήφθηκε 1 caps Pulsatilla 30 CH στους 6 μήνες Δεν παρατηρήθηκαν πλέον εμετοί. Παρατηρήθηκε βελτίωση των αναπνευστικών συμπτωμάτων κατά 70% στα εκκρίματα, βελτίωση του βήχα κατά 100%. Δεν υπήρξε νέα ασθματική κρίση για 10 μήνες. Χρειάσθηκε 2 φορές μόνο να λάβει αντιβίωση στην οποία ανταποκρίθηκε πολύ καλά. Το ζώο συνεχίζει και ζει και κινείται σε περιβάλλον όπου ζουν και αδέσποτες γάτες. Στο ζώο χορηγείται επίσης κατά διαστήματα μίγμα αιθερίων ελαίων, ιδιαίτερα όταν παρατηρηθεί αύξηση των ρινικών εκκριμάτων μετά από επιδημική έξαρση των αναπνευστικών προβλημάτων στις αδέσποτες γάτες της αυλής.
 
Επιλεγμένη Βιβλιογραφία
1.Allen T.F., The Encyclopedia of pure Materia Medica , New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1995 Vol.VII
2. Boericke W., Homeopathic Materia Medica and Repertory, New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1995
4. Chitkara H.L., New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1995
5. Day C. The homeopathic treatment of Beef and Dairy Cattle , Beanconsfield Bucks, England, Beaconsfield publishers ltd, 1997
6. Candegabe, E., Comparative Materia Medica, Beanconsfield Bucks, England, Beaconsfield publishers ltd, 1997
 
7. Clarke J.H., A dictionary of Practical Materia Medica, New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1995 Vol.II
8.Coulter R.C. Portraits of Homeopathic Medicins , Berkley ,California,North, Atlantic Books, 1986
9. Kent, J.K.Repertory of the Homeopathic Materia Medica, New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1995
10. Lippe von A., Key notes & Red lines symptoms of the Materia Medica, New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1993
11. Λουκάκη Κ.Πρακτικά 5ου Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συνεδρίου Κτηνιατρικής Μικρών Ζώων, σελ. 509- 519. Αθήνα, Έκδοση Ελληνικής Κτηνιατρικής Εταιρείας,1999
12.Milleman J, Matiere medicale homeopathique veterinaire, Paris, Editions Smilia, 1997
13. Ortega P.S. Notes on the miasms, New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1980
14.Sankaran, R. ,The soul of remedies, Mumbai, India, Homeopathic Medical Publichers, 1997
15.Saxton J.,Grecory P., Text of Veterinary Homeopathy, Oxford, England, Beaconsfield publishers ltd, 2005
16. Shroyens F. SYNTHESIS, Edition 7,1 Homeopathic Repertory, London, Homeopathic book Publishers,1998
17.Vithoulkas G. The essence of Materia Medica , New Delhi, India, B.Jain Publishers Pvt.ltd, 1995
18. Zee van der H. Miasms in labour, Utrecht, Stichting Alonissos, Publisher, 2000